Welkom op de site van het
Centraal Bacteriologisch en Serologisch Laboratorium

Het CBSL is het medisch microbiologisch laboratorium in de Gooi- en Vechtstreek, gelokaliseerd in het Tergooi.

Op deze website vindt u praktische informatie met betrekking tot het inzenden van materiaal en de onderzoeken die wij voor u verrichten.

Nieuwsbrief

Informatie voor aanvragers

  • Diagnostisch Vademecum Infectieziekten: Onderzoeken die wij verrichten inclusief doorlooptijden

    In het Diagnostisch Vademecum Infectieziekten vind u alle onderzoeken die wij verichten met een korte uitleg hierbij.
    Ook vind u hierin ook de doorlooptijden per test.


    Voor het Diagnostisch Vademecum Infectieziekten kunt u op onderstaande link klikken

    Diagnostisch Vademecum Infectieziekten

  • Receptacula CBSL: Afname en Insturen van Materialen

    In het receptacula blad van het CBSL vindt u per transportmedium welk materiaal u hierin kunt opsturen, voor welk onderzoek en hoe u het materiaal kunt bewaren voor opsturen.

     

    Voor de receptacula van het CBSL kunt u op onderstaande link klikken
    Receptacula CBSL

  • Artseninformatieblad Helicobacter ademtest/13C-ureum ademtest

    Info in het kort:
    Voorbereiding voor patiënt
    • Minimaal 8 uur nuchter
    • Tenminste 4 weken geen antibiotica kuren gehad
    • Protonpompremmer (PPI) voor afname ademtest tenminste 2 weken staken. (PPI kan worden vervangen door een H2-receptorantagonist, die dient 1 week voor de ademtest te worden gestaakt; PPI kan ook door een antacidum worden vervangen, deze hoeft niet te worden gestaakt voor de ademtest)

    Afname H. pylori ademtest
    • Na afspraak op Centraal Bacteriologisch en Serologisch Laboratorium
    • Duur ± 45 minuten

    Indien H. pylori ademtest positief
    • Antibiotische therapie
    • Test na zes weken herhalen ter controle eradicatie

     

    Keuze in welke diagnostiek bij verdenking H. pylori infectie.
    Het CBSL voert de serologie, de fecesantigeentest en de C13-ureumademtest uit. Bij patienten die zich voor het eerst presenteren met klachten is volgens ons de keus om te kiezen voor serologie of de ureum ademtest heel valide. Na behandeling kan met de ademtest gecontroleerd worden of er nog sprake is van een actieve infectie.

    In tegenstelling tot de standaard delen wij niet de mening dat de fecesantigeentest even gevoelig en specifiek is als de ureumademtest. De ureumademtest toont een actieve infectie aan en heeft een uitstekende gevoeligheid en specificiteit. Met de fecestest wordt antigeen aangetoond; ook na behandeling kan er nog antigeen worden aangetoond, waardoor de specificiteit van de test afneemt.
    Is er dan geen plaats voor de fecestest?; Uit literatuur blijkt dat het soort antigeentest belangrijk is: de fecestest mbv monoclonale antilichamen (welke gebruikt wordt op het CBSL) toont het antigeen van H. pylori het beste aan. De fecestest kan als diagnosticum ingezet worden, als een ademtest of serologie lastig is, bijvoorbeeld bij kinderen. Een goede vergelijking met de ademtest is echter onvoldoende uitgezocht.

     

    Wanneer vraagt u deze test aan.
    Een 13C-ureum ademtest dient voor het aantonen van een Helicobacter pylori infectie. Het testen op deze bacterie kan zinvol zijn bij patiënten met:
    - Peptisch ulcus-lijden
    - Functionele dyspepsie
    - Langdurig gebruik van NSAID’s of protonpomp-remmers (PPI’s)
    - Het familiair voorkomen van maagzweren en maagtumoren
    - Controle op de effectiviteit van eerdere eradicatie-therapie

     

    Aanvragen van een test.
    - De test wordt afgenomen op het het CBSL, locatie Hilversum (Van Riebeeckweg 212) en locatie Blaricum (Rijksstraatweg 1).
    - U kunt de test aanvragen op het CBSL aanvraagformulier en meegeven aan de patiënt. De patiënt kan zelf een afspraak maken via tel. nr. 088 753 1220.

     

    Principe van de test.
    H. pylori produceert grote hoeveelheden urease. De 13C-ureum uit de testdosis wordt door dit bacteriële urease omgezet in NH4 en 13CO2. De 13CO2 wordt opgenomen in de bloedstroom en via gasuitwisseling in de longen uitgeademd. Door middel van massaspectrometrie wordt 13CO2 vóór en na de inname van de testdosis bepaald en het verschil is een maat voor de urease activiteit (=hoeveelheid H. pylori) in de maag. De test is zonder bezwaar geschikt voor alle patiënten, ook voor b.v. zwangeren en kinderen. 13C is een stabiel, niet-radioactief isotoop.

     

     

    Voorbereiding op de test.
    Voor het krijgen van een betrouwbare uitslag moet de patiënt liefst twee weken voor de afname van de test stoppen met het innemen van protonpomp-remmers (PPI’s). Mocht de patiënt niet zonder deze zuurremmer kunnen dan kan worden overwogen een H2-receptorantagonist voor te schrijven daar deze minder snel dan PPI’s leiden tot fout negatieve uitslagen. Bovendien mag de patiënt minimaal vier weken voor de test geen antibioticakuur hebben gevolgd.
    Voor het verkrijgen van een betrouwbare uitslag is het van belang dat de patiënt voor afname van de test minimaal 8 uur nuchter is. Ook tijdens de 30 minuten durende test mag patiënt niet eten/drinken.

     

    Uitvoering van de test.
    Bij aanvang van de test wordt een ademmonster afgenomen. Vervolgens drinkt de patiënt een paar slokjes jus d’orange, dan een kleine hoeveelheid water met hierin wat 13C -ureum en daarna enkele slokjes jus d’orange. De patiënt wordt vervolgens gevraagd in de wachtruimte plaats te nemen. Na 30 minuten wordt opnieuw een ademmonster afgenomen waarmee de test klaar is.

     

    Beleid bij maagklachten [Bron: Multidiciplinaire richtlijn maagklachten 2004 en Maastricht III consensus report management H. pylori infection, januari 2007]

     

    Uitslag van de test.
    De uitslag kan in principe binnen vijf werkdagen bekend zijn. Wij sturen u zo snel mogelijk de uitslag electronisch toe.
    -Bij een negatieve uitslag is geen H. pylori in de maag aanwezig. De klachten zullen waarschijnlijk een andere oorzaak hebben. Bij een controle op het effect van eerdere eradicatie-therapie duidt een negatieve uitslag op geslaagde eradicatie. De uitslag kan fout-negatief zijn als de patiënt niet is gestopt met protonpomp-remmers (PPI’s) of minder dan 4 weken tevoren antibiotica heeft gehad.
    -Bij een positieve uitslag is de patiënt geïnfecteerd met H. pylori en is behandeling geïndiceerd. De behandeling bestaat uit een combinatie van antibiotica met een protonpompremmer. Gezien het resistentiepatroon in Nederland is de combinatie van amoxicilline en claritromycine daarbij eerste keuze. Vanwege de toenemende resistentie van H. pylori verdient het aanbeveling om zes weken na beëindiging van therapie een controle op een geslaagde eradicatie uit te voeren d.m.v. herhaalde ademtest.

     

    Eerstelijnstherapie.
    Gedurende 7 dagen:
    - protonpompremmer (standaarddosering 2 dd pantoprazol 40 mg)
    - amoxicilline (1000 mg 2 dd)
    - claritromycine (500 mg 2 dd)



    Bij overgevoeligheid voor penicilline:
    Gedurende 7 dagen:
    - protonpompremmer (standaarddosering 2 dd pantoprazol 40 mg)
    - metronidazol (500 mg 2 dd)
    - claritromycine (500 mg 2 dd)

     

    Tweedelijnstherapie.
    Gedurende 7 dagen:
    - protonpompremmer (standaarddosering 2 dd pantoprazol 40 mg)
    - tetracycline (500 mg 4 dd) of doxycycline (100 mg 2 dd)
    - metronidazol (500 mg 3 dd)

  • Hix-instructie voor aanvragen Medische Microbiologie

    In de powerpoint hieronder is uitgelegd hoe u materiaal voor het CBSL moet aanmelden in HIX.

    Deze uitleg geldt alleen voor interne aanvragers van Tergooi.

     

    Link naar powerpoint

  • Toelichting op moleculaire diagnostiek voor bacteriële vaginose (PCR bacteriële vaginose)

    M.b.v. de PCR voor bacteriële vaginose worden 5 micro-organismen aangetoond:

    - Atopobium vaginae
    -
    Megasphera phylotype I
    -
    Gardnerella vaginalis
    - Lactobacillus crispatus
    - Lactobacillus iners

    In een uitgebreide klinische studie door het CBSL samen met de huisartsen in Almere/Gooi/Vechtstreek en de gynaecologen van Tergooiziekenhuizen is geëvalueerd hoe deze PCR geïnterpreteerd moet worden in samenhang met de kliniek en de ‘gouden standaard’ voor de (laboratorium)diagnose bacteriële vaginose: de Nugent-score op het Grampreparaat van fluor vaginalis.

    De aanwezigheid van (veel) Lactobacillus iners duidt op een verschuiving in de vaginale flora van gezond naar pathogeen.
    De aanwezigheid van (veel) Lactobacillus crispatus duidt op een gezonde vaginale flora.
    De aanwezigheid van Atopobium, Megasphera en Gardnerella duidt op bacteriële vaginose.

    Indien slechts één of twee van deze bacteriën aanwezig is, hangt het weer af van de verhouding tussen de bovengenoemde Lactobacillen of de diagnose bacteriële vaginose waarschijnlijk dan wel onwaarschijnlijk is.

    Het enkel aantonen van Gardnerella is bijvoorbeeld onvoldoende om een diagnose bacteriële vaginose te stellen: er zijn veel gezonde vrouwen die Gardnerella bij zich hebben, zonder klachten van een fluor vaginalis.

    De lactobacillen index geeft de verhouding ‘goede’/ ’foute’ lactobacillen aan:

    Index > 1: meer Lactobacillus crispatus dan Lactobacillus iners (en duidend op gezonde vaginale flora)
    Index < 1: meer L. iners dan L. crispatus (en duidend op ‘pathogene’ flora)

    U kunt bij de PCR-uitslag de volgende interpretatie vinden:

    • uitslag past bij bacteriële vaginose
    • uitslag kan passen bij bacteriële vaginose
    • geen aanwijzing voor bacteriële vaginose

    Behandeling
    Bacteriële vaginose is een (tijdelijke) verschuiving in de vaginale flora, waarbij de ‘ongezonde’ flora overheerst en vervelende klachten kan veroorzaken.

    Indien antibiotische therapie wordt overwogen, kan op basis van de tot nu toe bekende literatuur een kuur metronidazol (2dd500 mg p.o., 7 dagen) worden voorgeschreven; uit recent onderzoek is echter gebleken dat m.n. de bacterie Atopobium vaginae in vitro vaak ongevoelig is voor metronidazol; indien deze bacterie is aangetoond is clindamycine (3dd300 mg p.o., 5 dagen of clindamycine vaginale crème 2% 1dd voor de nacht vaginaal, 7 dagen) een goed alternatief voor behandeling.

  • MRSA dragerschapsbehandeling

    Bij dragerschap van meticilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) kunnen er indicaties zijn voor een dragerschapsbehandeling. Zie voor uitgebreide informatie de meest recente SWAB-richtlijn ‘Behandeling MRSA dragers’ (herziening februari 2012). Bij keuze voor een dragerschapsbehandeling dienen huisgenoten te worden mee behandeld, nadat is vastgesteld of zij ook MRSA-drager zijn.

     

    Er wordt onderscheid gemaakt tussen ongecompliceerd en gecompliceerd dragerschap.

     

    Men spreekt van ongecompliceerd MRSA-dragerschap, wanneer dit voldoet aan onderstaande punten:

    -       individu zonder actieve infectie met MRSA en

    -       MRSA is in vitro gevoelig voor de toe te passen antibiotica en

    -       er zijn geen actieve huidlaesies en

    -       er is geen lichaamsvreemd materiaal dat een verbinding vormt tussen milieu interieur en milieu exterieur (bijvoorbeeld urine catheter, fixateur externa) en

    -       dragerschap is uitsluitend in de neus gelokaliseerd.

     

    Men spreekt van gecompliceerd MRSA-dragerschap, wanneer dit voldoet aan minstens één van onderstaande punten:

    -       dragerschap bevindt zich in keel, perineum of huidlesies, onafhankelijk van neusdragerschap en/of

    -       er zijn actieve huidlaesies en/of

    -       er is lichaamsvreemd materiaal dat een verbinding vormt tussen milieu interieur en milieu exterieur en/of

    -       MRSA is in vitro ongevoelig voor mupirocine en/of

    -       eerdere behandelingen volgens de adviezen bij ongecompliceerd dragerschap hebben gefaald.

     

    De dragerschapsbehandeling bestaat uit:

    -       mupirocine neuszalf 3 maal daags in beide neusgaten gedurende 5 dagen

    -       dagelijks wassen met Hibiscrub incl hoofdharen. NB Even laten inwerken voor het wegspoelen

    -       dagelijks schone kleding, dagelijks schone handdoek en washandje

    -       op dag 1, 2 en 5 beddengoed verschonen

    Aanvullend bij gecompliceerd dragerschap:

    -       antibiotica per os gedurende 7 dagen: combinatie van middelen op advies van de arts-microbioloog

     

    Indien sprake is van actieve huidlaesies, eerste deze behandelen.

    Indien er lichaamsvreemd materiaal aanwezig is dat een verbinding vormt tussen milieu interieur en milieu exterieur, bij voorkeur wachten tot dit verwijderd kan worden.

     

    Controlekweken keel, neus, perineum en wonden/huidafwijkingen op dag 2, 9 en 16 dagen na beëindiging van de dragerschapskuur.

  • Richtlijn Lyme-borreliose (CBO)

    In 2000 hebben leden van de Nederlandse Vereniging van Lymepatiënten het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO voorgesteld een richtlijn te ontwikkelen op het gebied van Lyme-borreliose. Het voorstel werd voorgelegd aan en goedgekeurd door de Medisch Wetenschappelijk Raad van het CBO.

    Deze richtlijn is een document met aanbevelingen en handelingsinstructies ter ondersteuning van de dagelijkse praktijkvoering. De richtlijn berust op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek en aansluitende meningsvorming gericht op het expliciteren van goed medisch handelen. De richtlijn beoogt een leidraad te geven voor de dagelijkse praktijk van de preventie, diagnostiek en behandeling van Lyme-borreliose. De richtlijn is geschreven voor en door de zorgverleners. De richtlijn biedt aanknopingpunten voor bijvoorbeeld transmurale afspraken of lokale protocollen, hetgeen voor de implementatie bevorderlijk is.

     

    Richtlijn Lyme-borreliose Definitieve versie 2013
  • Topicale antibiotica (oog-/oormiddelen)

    Voor antibiotica verwerkt in topicale combinatiepreparaten (oog- en oor-middelen) is het soms niet mogelijk om voor alle gekweekte bacteriën een interpretatie te geven van de gevoeligheid. Dit komt onder andere omdat de lokaal bereikte antibiotica-concentratie sterk wisselt (maar vaak hoog is). Over het algemeen zijn de volgende bacteriën gevoelig, tenzij ze door ons als ‘resistent’ worden afgegeven.

     

    Bacitracine

    Gram-positieve bacteriën: o.a. S.aureus, Groep A Streptokokken

     

    Chlooramfenicol

    Gram-positieve en Gram-negatieve bacteriën: o.a. Staphylokokken, Streptokokken, H.influenzae, Moraxella, Enterobacteriaceae

     

    Colistine

    Gram-negatieve bacteriën: o.a. Enterobacteriaceae, P.aeruginosa, Acinetobacter, H.influenzae

     

    Fusidinezuur

    Staphylokokken, (Streptokokken)

     

    Neomycine

    Enterobacteriaceae, Staphylokokken

     

    Ofloxacine

    Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa, Staphylokokken, S.pneumoniae

     

    Polymyxine-B

    Gram-negatieve bacteriën: o.a. Enterobacteriaceae, P.aeruginosa, Acinetobacter, H.influenzae

     

    Tobramycine

    Enterobacteriaceae, P.aeruginosa, (Staphylokokken)

          Voorbeelden van Enterobacteriaceae zijn E.coli, Klebsiella spp, Proteus spp.

  • Aanvraagformulier CBSL

    Aanvraagformulieren en alle afname- en verzendmaterialen kunnen zowel telefonisch, schriftelijk of per email worden aangevraagd bij de administratie van het CBSL: 088-7531220.

     

    Eventueel kunt u via onderstaande links ook het aanvraagformulier downloaden en printen. (Aanvragen via onze administratie heeft de voorkeur)

    Aanvraagformulier CBSL eerste lijn (PDF)

    Aanvraagformulier CBSL algemeen (PDF)

     

  • Accreditatie ISO 15189:2012

     

    ISO
    Sinds 1 juli 2017 zijn wij als CBSL door de Raad voor Accreditatie(RVA) geaccrediteerd volgens de normen van de International Organization for Standardization(ISO).
    Om preciezer te zijn norm ISO 15189:2012

    -       Accreditatie
    -       Geaccrediteerde onderzoeken (alle onderzoeken die worden verricht op het CBSL, met uitzondering
             van de TPPA-bepaling op liquor)


    Voor meer informatie over ISO verwijzen wij u naar de website van ISO: www.iso.org
    Voor meer informatie over de RVA naar: www.rva.nl

Informatie voor patiënten

Over ons

Antoni van LeeuwenhoekDe wortels van de medische microbiologie stammen reeds uit 1679. In dat jaar ontdekte de Nederlandse wetenschapper Antoni van Leeuwenhoek micro-organismen onder een zelfgemaakte microscoop. In de negentiende eeuw gaven Pasteur en Koch de bacteriologie een belangrijke duw in de goede richting. Inmiddels is de medische microbiologie onmisbaar bij het opsporen en behandelen van infecties en infectieziektes.

Per jaar voert het Centraal Bacteriologisch en Serologisch Laboratorium meer dan 100.000 onderzoeken uit van medisch specialisten (van Tergooi locatie Hilversum en Blaricum), huisartsen, verloskundigen en andere zorginstellingen in de regio Gooi- en Vechtstreek en Zuidelijk Flevoland.

In het laboratorium werken vier arts-microbiologen en ongeveer dertig analisten. Medewerkers van het laboratorium onderzoeken lichaamsmaterialen zoals bloed, ontlasting, urine, sputum en wondvocht. Het laboratorium beschikt over de modern ingerichte afdelingen bacteriologie, serologie/virologie, schimmels, parasitologie, mycologie en een microbiologisch moleculaire afdeling. Met geavanceerde apparatuur wordt gezocht naar ziekteverwekkers die luchtweg-, urineweg- en maagdarminfecties kunnen veroorzaken, maar ook bijvoorbeeld de ziekte van Lyme, hepatitis en seksueel overdraagbare aandoeningen (o.a. chlamydia en HIV).

Lab

De medische microbiologie staat niet stil. Nog steeds worden nieuwe bacteriën, virussen en behandelmethoden ontdekt. Ook nemen wereldwijd infectieziekten toe en groeit het aantal resistente bacteriën en virussen. Maar liefst zeven van de tien meest voorkomende ziekten in Nederland zijn infectieziekten, van onschuldige verkoudheid tot bronchitis, urineweginfecties en maagdarminfecties.

Het werk van de arts-microbioloog beperkt zich niet tot onderzoek alleen. Als een infectie(ziekte) is geconstateerd, volgt desgewenst advies over de behandeling aan de aanvrager van het onderzoek. Ook doet de arts-microbioloog mee aan artsen besprekingen op de Intensive Care. Ten slotte werkt de afdeling Medische microbiologie nauw samen met de afdeling Infectiepreventie en Steriliteit op beide locaties van Tergooi.

Het CBSL staat voor hoge kwaliteit, service en snelle uitslagen. Het laboratorium is goed bereikbaar voor huisartsen, medisch specialisten en andere aanvragers. Ze kunnen er 24 uur per dag, 7 dagen per week terecht. De afhandeling van de onderzoeken gebeurt in rap tempo en uitslagen worden digitaal verstuurd naar de verschillende aanvragers.

 

Medewerkers

Dr. Bakker Dr. Dorigo-Zetsma Dr. Timmerman  
Dr. Leendert
Bakker

Arts-microbioloog
Dr. Wendelien
Dorigo-Zetsma

Arts-microbioloog
Dr. Cornelis
Timmerman

Arts-microbioloog

 

 

J. de Rooij Dekker Schaik

Jolanda de Rooij
Afdelingsmanager

Sanela Svraka
Moleculair bioloog
David Dekker
Teamleider Bacteriologie

Ton van Schaik
Teamleider Serologie

 

       
       

  

Medewerkers CBSL 2017

Links

 

Officiele website van Tergooi locatie Hilversum en Blaricum.

 

 

 Algemene website ISO

Sinds 1 juli 2017 zijn wij als CBSL geaccrediteerd volgens de normen van de International Organization for Standardization(ISO).
Om preciezer te zijn norm ISO 15189:2012.

 

 

 Raad voor Accreditatie

De Raad voor Accreditatie is de nationale accreditatie-instelling van Nederland.

 

 

RIVM

 

Het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM speelt een belangrijke rol in de preventie, bestrijding en monitoring van infectieziekten.

 

 

swab

De Stichting Werkgroep Antibioticabeleid (SWAB) formuleert landelijke richtlijnen voor antibioticagebruik. Deze dienen als basis bij het opstellen van lokale en regionale antibiotica formularia en zijn gericht op de volwassen patiënt.

   
nvmm De Nederlandse vereniging voor Medische Microbiologie (NVMM).
De NVMM concentreert zich op geïntegreerde diagnostiek, consultatie, behandeling en preventie van infecties en infectieziekten.

Contact

CBSL Locatie Hilversum

Van Riebeeckweg 212
1213 XZ Hilversum
tel.  088 753 1220
fax. 088 753 1229

email: info@cbsl.nl

Openingstijden

maandag t/m vrijdag: 8.00 tot 17.00 uur
weekend- en feestdagen: 8.00 tot 12.00 uur

Route naar locatie Hilversum (Beide locaties op Google maps)

tel. bgg. 088 753 1 753 (algemeen nummer Tergooi)

Het CBSL is te vinden op het ziekenhuisterrein van Tergooi locatie Hilversum (poli 16) en heeft een eigen ingang, te bereiken via parkeerterrein P2.

Op maandag t/m vrijdag van 8.00 tot 17.00 uur kunt u te onderzoeken materiaal rechtstreeks naar het CBSL brengen. Buiten deze tijden kunt u het materiaal afgeven bij de receptie (bij de hoofdingang) van Tergooi locatie Hilversum, eveneens aan de Van Riebeeckweg 212.

CBSL Locatie Blaricum

Rijksstraatweg 1
1261 AN Blaricum
tel. 088 753 2334

Openingstijden

maandag t/m vrijdag:8.30 tot 16.30 uur
zaterdag: voor 11.00 uur materialen in de
koelkast bij de klinische chemie
zon- en feestdagen:idem zaterdag, maar alleen CITO's worden verwerkt

Route naar locatie Blaricum (Beide locaties op Google maps)

Het CBSL is te vinden bij de balie van de Klinische Chemie, op de begane grond in de B-vleugel.

Terug naar home